Adopcja zwierzęcia ze schroniska lub fundacji nie zawsze wygląda tak, że wybieramy psa albo kota, podpisujemy dokument i tego samego dnia zabieramy go do domu. Coraz więcej organizacji prowadzi proces adopcyjny, którego celem jest przede wszystkim jak najlepsze dopasowanie zwierzęcia do przyszłego opiekuna.
Procedury różnią się między schroniskami i fundacjami. Czasem adopcja może przebiec stosunkowo szybko, innym razem potrzebnych jest kilka spotkań, ankieta, rozmowa z wolontariuszem, a nawet wizyta przedadopcyjna.
Jak najczęściej wygląda taki proces?
1. Wybór zwierzęcia i pierwszy kontakt
Pierwszym krokiem może być przejrzenie zwierząt dostępnych do adopcji na stronie schroniska, fundacji lub bezpośrednia wizyta w placówce. Zapraszamy do skorzystania z naszej mapy schronisk i fundacji.
Warto jednak nie kierować się wyłącznie wyglądem psa czy kota. Znacznie ważniejsze są jego charakter, poziom aktywności, wiek, stan zdrowia oraz to, jakiego domu potrzebuje.
Młody i bardzo aktywny pies może wymagać wielu godzin spacerów, zajęcia i nauki. Starszy, spokojniejszy pies może znacznie lepiej odnaleźć się u osoby prowadzącej spokojny tryb życia.
Podobnie jest z kotami — jeden będzie potrzebował towarzystwa drugiego kota, inny może znacznie lepiej funkcjonować jako jedyny zwierzak w domu.
2. Ankieta przedadopcyjna
W wielu schroniskach i fundacjach proces rozpoczyna się od ankiety przedadopcyjnej.
Nie jest to egzamin, który należy „zdać”. Jej celem powinno być poznanie przyszłego opiekuna oraz sprawdzenie, czy warunki i styl życia odpowiadają potrzebom konkretnego zwierzęcia.
W ankiecie mogą pojawić się pytania m.in. o:
- miejsce zamieszkania,
- zgodę właściciela mieszkania na zwierzę, jeśli lokal jest wynajmowany,
- liczbę domowników i obecność dzieci,
- inne zwierzęta w domu,
- wcześniejsze doświadczenia z psami lub kotami,
- liczbę godzin, które zwierzę będzie spędzało samo,
- organizację spacerów i opieki podczas urlopu,
- gotowość do ponoszenia kosztów leczenia,
- zabezpieczenie okien i balkonu w przypadku kota.
Niektóre ankiety idą jeszcze dalej i pytają o plany na przyszłość. Przykładowo Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Toruniu pyta młode osoby mieszkające poza domem rodzinnym, co stanie się z psem w razie konieczności powrotu do rodziny. Pojawiają się także pytania dotyczące sytuacji, w której właściciel wynajmowanego mieszkania przestanie akceptować obecność psa.
To ważne, ponieważ adopcja jest zobowiązaniem na wiele lat.
Nie próbuj „dobrze wypaść” w ankiecie
Wypełniając ankietę, najlepiej odpowiadać zgodnie z prawdą, a nie tak, jak wydaje nam się, że „powinniśmy”.
Jeżeli pies będzie regularnie zostawał sam przez osiem godzin, w domu mieszka już kot albo nigdy wcześniej nie mieliśmy psa — warto powiedzieć o tym od razu.
Celem procesu adopcyjnego nie powinno być znalezienie „idealnego człowieka”, ale takiego zwierzęcia, które rzeczywiście odnajdzie się w konkretnych warunkach i stylu życia.
3. Spotkanie ze zwierzęciem
Kolejnym etapem jest zazwyczaj osobiste poznanie psa lub kota.
W przypadku psa często oznacza to wspólny spacer z pracownikiem albo wolontariuszem. Jedno krótkie spotkanie nie zawsze wystarczy. Jeśli pies jest lękliwy, nieufny albo ma za sobą trudne doświadczenia, organizacja może poprosić o kilka wizyt.
Niektóre placówki wymagają udziału całej rodziny. W Schronisku w Korabiewicach na spotkanie zapoznawcze powinni przyjechać wszyscy domownicy, a jeżeli w domu mieszka już pies — także pies rezydent. Po spotkaniu przyszli opiekunowie dostają dodatkowo 2–3 dni na spokojne przemyślenie decyzji.
Fundacja Przyjaciele Palucha również przewiduje osobiste spotkanie ze zwierzęciem, a następnie wizytę przedadopcyjną w przyszłym domu. W przypadku kota sprawdzane są m.in. zabezpieczenia okien i balkonów.
4. O co zapytać przed adopcją?
To jeden z najważniejszych etapów całego procesu. Im więcej wiemy o zwierzęciu, tym mniejsze ryzyko poważnego zaskoczenia już po adopcji.
W przypadku psa warto zapytać m.in.:
- jak zachowuje się na spacerach,
- jak reaguje na inne psy,
- czy zna dzieci,
- czy może mieszkać z kotem,
- czy potrafi zostawać sam,
- czy ma tendencję do niszczenia przedmiotów,
- czy broni jedzenia, zabawek albo innych zasobów,
- czego się boi,
- czy występują u niego problemy zdrowotne,
- czy przyjmuje stale leki.
W przypadku kota warto dowiedzieć się m.in., czy dobrze funkcjonuje z innymi kotami, czy korzysta z kuwety, czy może mieszkać z dziećmi lub psem i czy wymaga szczególnych warunków w domu.
Trzeba jednocześnie pamiętać, że zachowanie zwierzęcia w schronisku nie musi dokładnie odpowiadać temu, jak będzie zachowywało się w domu. Schronisko jest środowiskiem pełnym hałasu, obcych zapachów, zwierząt i stresu.
5. Wizyta przedadopcyjna — nie zawsze, ale może się zdarzyć
Nie każda organizacja ją przeprowadza, ale część fundacji i schronisk chce przed adopcją zobaczyć miejsce, w którym zwierzę będzie mieszkać.
Nie powinno chodzić o ocenianie wielkości mieszkania czy jego standardu.
Przy adopcji kota szczególnie często sprawdzane jest bezpieczeństwo balkonu, okien i innych miejsc, przez które zwierzę mogłoby wydostać się na zewnątrz. W ankiecie Fundacji Kotella pojawiają się również pytania o domowników, alergie, czas, jaki kot będzie spędzał sam, oraz wyposażenie potrzebne do zapewnienia mu odpowiednich warunków.
6. Decyzja o adopcji
Po zakończeniu procesu schronisko lub fundacja podejmuje decyzję, czy dane zwierzę i przyszły opiekun są do siebie odpowiednio dopasowani.
Może się więc zdarzyć, że organizacja odmówi adopcji konkretnego psa lub kota, ale zaproponuje inne zwierzę lepiej pasujące do warunków i doświadczenia przyszłego właściciela.
Samo wypełnienie ankiety nie daje automatycznie prawa do adopcji. Toruńskie schronisko zaznacza wprost, że ankieta nie jest równoznaczna z przyznaniem zwierzęcia.
7. Umowa adopcyjna
Ostatnim formalnym etapem jest najczęściej podpisanie umowy adopcyjnej.
Nowy opiekun zobowiązuje się w niej m.in. do zapewnienia zwierzęciu właściwych warunków życia, opieki weterynaryjnej i odpowiedniego traktowania.
Niektóre organizacje zastrzegają sobie również możliwość późniejszej wizyty poadopcyjnej. W Korabiewicach taka możliwość jest elementem procesu adopcyjnego.
Warto przed podpisaniem umowy spokojnie ją przeczytać i wyjaśnić wszystkie niezrozumiałe zapisy.
Czy adopcja ze schroniska jest płatna?
To zależy od zasad konkretnej placówki.
Wiele schronisk i fundacji przekazuje zwierzęta bez opłaty adopcyjnej, choć można oczywiście wesprzeć organizację darowizną. Przykładowo adopcja z Fundacji Przyjaciele Palucha jest bezpłatna, podobnie jak adopcja psa ze Schroniska w Korabiewicach.
Trzeba jednak pamiętać, że brak opłaty za samą adopcję nie oznacza braku kosztów.
Karma, profilaktyka, leczenie weterynaryjne, akcesoria, a czasem także pomoc behawiorysty lub szkoleniowca mogą być znaczącym wydatkiem. W przypadku choroby czy wypadku koszty leczenia mogą szybko wzrosnąć do kilku tysięcy złotych.
Co przygotować przed odbiorem zwierzęcia?
W przypadku kota potrzebny będzie przede wszystkim bezpieczny transporter.
Na Paluchu przyszli opiekunowie są proszeni o przyjazd po kota z transporterem lub torbą przeznaczoną do transportu kotów.
Przy adopcji psa warto wcześniej przygotować:
- dobrze dopasowane szelki lub obrożę,
- smycz,
- adresatkę z numerem telefonu,
- miski,
- karmę,
- spokojne miejsce do odpoczynku.
Nie należy natomiast planować na pierwszy dzień wielu atrakcji, wizyt znajomych czy wycieczek.
Po adopcji warto dać zwierzęciu czas na spokojne zaaklimatyzowanie się. Pomocna może być tzw. zasada po adopcyjna 3-3-3.
Nie spiesz się
Ankieta, kilka spotkań, dodatkowe pytania albo prośba o zabezpieczenie balkonu mogą czasem sprawiać wrażenie przesadnej procedury.
Ich sens jest jednak prosty: zmniejszyć ryzyko, że zwierzę po kilku tygodniach lub miesiącach ponownie straci dom.
Dlatego przed adopcją warto zadać sobie nie tylko pytanie:
„Czy podoba mi się ten pies lub kot?”
ale przede wszystkim:
„Czy właśnie to zwierzę pasuje do mojego rzeczywistego życia — takiego, jakie mam teraz, a nie takiego, jakie chciałbym prowadzić?”
Jak wyglądają ankiety przedadopcyjne?
Jeśli rozważasz adopcję, warto jeszcze przed kontaktem ze schroniskiem przejrzeć kilka prawdziwych ankiet. Dają bardzo dobre wyobrażenie o tym, jakie kwestie warto przemyśleć przed przyjęciem zwierzęcia.
- Schronisko Na Paluchu — aktualna ankieta dla kotów oraz informacje o adopcji. Ankieta przedadopcyjna kota – Na Paluchu
- Fundacja Przyjaciele Palucha — pies — pytania o warunki mieszkaniowe, domowników, doświadczenie i opiekę nad psem. Ankieta przedadopcyjna psa – Przyjaciele Palucha
- Fundacja Przyjaciele Palucha — kot — osobna ankieta uwzględniająca m.in. balkon, okna i zabezpieczenia. Ankieta przedadopcyjna kota – Przyjaciele Palucha
- Fundacja Przyjaciele Palucha — pełny proces adopcji — od wyboru zwierzęcia do wizyty przedadopcyjnej i podpisania umowy. Jak adoptować psa lub kota – Przyjaciele Palucha
- Fundacja ZWIERZ — ankieta przedadopcyjna dla psa. Ankieta dla psa – Fundacja ZWIERZ
- Schronisko w Korabiewicach — rozbudowany opis procesu adopcyjnego wraz z linkami do ankiet dla psa i kota. Zasady adopcji – Korabiewice
- Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Toruniu — jedna z bardziej praktycznych ankiet, obejmująca m.in. czas pozostawania psa samemu i możliwe zmiany sytuacji życiowej opiekuna. Ankieta przedadopcyjna – Schronisko w Toruniu
- Fundacja Kotella — szczegółowa ankieta dotycząca adopcji kota. Ankieta przedadopcyjna – Kotella
- Fundacja Animals — osobne ankiety dla szczeniaka i dorosłego psa oraz wzory umów adopcyjnych psa i kota. Dokumenty adopcyjne – Fundacja Animals
Przeczytaj: Ponad 100 tysięcy psów i kotów trafiło przez polskie schroniska w 2025 roku…